Bezuinigen zonder oog voor de consequenties

De fractie van GroenLinks is geschrokken van deze begroting. Onze zorg betreft voornamelijk de keuze van dit college, deze coalitie om nu het overal in het sociale domein piept en kraakt juist daar structurele bezuinigingen te gaan doorvoeren. Volkomen onbegrijpelijk wat ons betreft. En bovendien onnodig.

De grote schommelingen in de bijdragen van het rijk hebben alle gemeenten voor problemen gesteld. De fractie van GroenLinks gaat er van uit dat de komende herijking van het gemeentefonds en de compensatie voor de huidige tekorten waar de VNG mee bezig is de huidige situatie tot een incidentele zullen maken.

Het college gaat daar voor een deel ook van uit, een deel van de verwachte tekorten voor 2020 en 2021 worden gedekt door de incidentele inzet van reserves die we voor dit soort situaties hebben aangelegd. Bovendien steekt het college ook hand in eigen boezem en heroverweegt verschillende wensen uit de Kadernota of schuift ze op in de tijd. Wij waarderen dat en ook zijn we aangenaam verrast door de bereidheid van het college om nu toch iets aan de inkomstenkant van de gemeente te gaan doen. 

In de begroting lezen we dat volgens het college op hoop niet te begroten valt, dat is natuurlijk waar maar wij zijn van mening dat vanuit vrees bezuinigen nog veel slechter is. Zeker als het niet nodig is.

Afgelopen september kregen wij als raad een brief van de organisaties die in Soest en Soesterberg de Sociale Basisinfrastructuur vormen: Balans, SWOS, IDEA, MEE en Welzin. Zij spraken daarin hun zorg uit over de toenemende vraag als het gaat om zorg en ondersteuning door verschillende ontwikkelingen in onze samenleving en het uitblijven van de nodige investeringen in die Sociale Basisinfrastructuur in onze gemeente om daar op in te spelen. Ze noemen onder meer de vergrijzing, meer ouderen die langer thuis blijven wonen, mensen die voorheen in instellingen verbleven en nu in de wijken wonen, de steeds ingewikkelder wordende samenleving voor mensen die op het gebied van taal en digitalisering achter blijven, jongeren die te maken hebben met problematische thuissituaties en/of een licht verstandelijke beperking hebben, mensen die activering nodig hebben om mee te kunnen blijven doen en nieuwkomers die met oorlogstrauma’s en allerhande andere problemen een plek in de samenleving moeten vinden.

De organisaties wijzen erop dat de transities die in de zorg plaatsvinden zijn gebaseerd op het uitgangspunt dat hulp en zorg zoveel mogelijk dicht bij huis georganiseerd wordt, zodat mensen sneller geholpen worden met een aanbod dat beter past bij hun persoonlijke situatie en waardoor minder een beroep gedaan hoeft te worden op duurdere hulp of zorg. Dit is ook het uitgangspunt van het Soester beleid voor het Sociale Domein maar terwijl de organisaties in hun brief hun zorg uitspreken over uitblijvende structurele investeringen zien wij tot onze schrik dat er in plaats daarvan structureel bezuinigd gaat worden op de Sociale Basisinfrastructuur. Volgens ons spannen we hiermee het paard achter de wagen.

Bij de Kadernota heeft het college een motie overgenomen van de raad die vroeg om de voorstellen in de begroting te onderbouwen met naast financiële, ook de maatschappelijke consequenties. Wij constateren nu dat het college op een groot aantal punten niet heeft voldaan aan deze toezegging. Vooral de bezuinigingen in het hoofdstuk Sociale Leefomgeving die onze sociale basisinfrastructuur treffen zijn totaal niet onderbouwd. Projecten in de fysieke ruimte kun je temporiseren, een weg blijft nog wel even liggen maar in het sociale domein gaat het om menselijk kapitaal aan kennis, ervaring en opgebouwd vertrouwen dat wordt vernietigd en ook niet meer zomaar terug is. Na alle vorige bezuinigingsrondes is er in ieder geval niks meer te bezuinigen op overhead.

Eén van die niet onderbouwde voorstellen is de gigantische voorgenomen bezuiniging op Cultuur. In de vorige periode is er ruim vier ton bezuinigd op Cultuur, de komende jaren moet er volgens het college nog eens bijna drie ton vanaf. En dat terwijl de bijdrage die cultuur levert aan ontwikkeling en welzijn van mensen groot is en bovendien steeds meer bijdraagt aan alle opgaves in het Sociale Domein. En het is financieel niet nodig!

Tot slot, op dit moment is het college bezig de ‘Wie willen wij zijn als Soest’-vraag te beantwoorden, in het bijbehorende filmpje op facebook wordt het sociale domein slechts verbeeld door het medisch centrum aan de overkant (waar de gemeente niks mee te maken heeft) en cultuur ontbreekt volledig. Wat GroenLinks betreft is dat zeker niet het Soest dat we willen zijn.